Шведските обвинители, кои ги истражуваат експлозиите на гасоводите „Северен тек 1“ и „2“, денеска соопштија дека веројатно ќе биде тешко да се открие кој ја извршил саботажата на гасоводите на Балтичкото Море што ги поврзуваат Русија и Германија.
Кон крајот на февруари, Шведска и Данска, во чии ексклузивни економски зони се случија експлозии на 26 септември минатата година, заклучија дека цевководите што пренесувале природен гас од Русија до Германија биле намерно кренати во воздух, но тогаш не кажаа кој би можел да биде одговорен.
„Ќе ни биде тешко да утврдиме“
Експлозијата во шведската зона се случила на длабочина од 80 метри и обвинителот тврди дека е многу тешка и сложена за истрага.
„Се надеваме дека ќе можеме да кажеме кој го извршил нападот, но треба да се знае дека, со оглед на околностите, веројатно ќе биде тешко да се утврди“, рече обвинителот Матс Љунгквист. „Работиме напорно, ќе истражиме се и ништо нема да оставиме на случајноста“, додаде тој.
Тоа е повеќе теорија
Иако се уште нема официјални заклучоци, постојат неколку теории за тоа кој ги разнел гасоводите.
Германија објави дека нејзините истражители во јануари пребарале јахта која можеби била користена за транспорт на експлозивот што се користел за минирање на гасоводите.
Оваа саботажа наводно ја извршиле двајца специјализирани нуркачи кои користеле изнајмена јахта за својата мисија. Домашното пристаниште на јахтата е град на балтичкиот брег на Германија, а самиот брод е во сопственост на компанија регистрирана во Полска, зад која стојат двајца украински државјани.
Германски Цајт тврди дека саботажата ја извршила проукраинска група. Американските власти претходно го изнесоа истото тврдење, велејќи дека разузнавачките информации што ги разгледале сугерираат дека нападот можеби бил извршен од проукраинска група.
NYT: Зеленски не го наредил нападот
„Њујорк тајмс“ на почетокот на март објави дека нема индикации дека украинскиот претседател Володимир Зеленски и неговите соработници го наредиле нападот на „Северен поток“. Сепак, официјални лица изјавија дека е можно нападот да го извршила група поврзана со украинската влада или со украинските безбедносни служби. Се наведува и дека е можно нападот никогаш да не бил официјално одобрен.
Шведскиот истражител Љунгквист потсетува дека има различни информации и извештаи за саботажа и дека овој инцидент стана отворена арена во битката за различни влијанија. Тој тврди дека овие шпекулации нема да имаат никакво влијание врз истрагата која е во тек.
Повеќето аналитичари се согласуваат дека нападот го извршила земја со моќна морнарица.
Што вели Путин?
Рускиот претседател Владимир Путин смета дека тврдењата за украинската група се „целосна глупост“ и дека со оглед на обемот на експлозијата и длабочината на која се случила, таа можела да биде „изведена само од експерти со целосна поддршка на моќта на државата. “.
„Секогаш е потребно да се бараат заинтересираните. Теоретски, се разбира, САД се заинтересирани да ја запрат испораката на руската енергија на европскиот пазар и да го снабдуваат својот ЛНГ, дури и ако е поскап за 25 до 30 проценти, Путин одговори на прашањето на новинарот на Њузвик дали мисли дека тоа е дело на некоја западна држава.
На почетокот на февруари, угледниот американски новинар Сејмур Херш, добитник на Пулицеровата награда, ги објави тврдењата на неименуван извор дека експлозивот бил поставен од американски воени нуркачи во соработка со Норвежаните. Според овој извор, бомбите биле поставени под покровителство на воена вежба на НАТО во тие води минатото лето, а потоа далечински активирани.
Во експлозија на крајот на септември, уништени се околу 250 метри од еден крак од гасоводот Северен тек 1. Според прелиминарните резултати од истрагата, на морското дно има два кратери, секој длабок 3-5 метри, Северен Stream AG објави во средата. Тие се оддалечени околу 248 метри еден од друг.
